SSD nasıl çalışır?

0
148

nasıl çalışır, onu geleneksel sabit disklerden farklı yapan ne? Açıkladık.
Bugün yeni bilgisayar alırken çoğumuz, cihazın bir SSD̵;yle gelmesine dikkat ediyor. Bilgisayarını yükseltmek isteyenler ise onu hızlandırmak için geleneksel sabit diskten (HDD) SSD̵;ye geçişin etkili bir yol olduğunu biliyor.

Pek, SSD’yi farklı yapan ne? SSD’ler nasıl çalışıyor ve siz de bir SSD satın almalı mısınız?

Bellekler ve Bilgisayarlar

Bilgisayarınızdaki önbellek ve RAM’in işleyişi ve erişim hızları nanosaniyeler ile ölçülürken geleneksel sabit diskte bu, milisaniyeler seviyesine geriler. Sonuçta birçok işlemde verilerin yazılıp saklandığı yer olan sabit disk, bir darboğaz oluşturur. Dolayısıyla sabit disk, bilgisayarınızın hızında belirleyici role sahiptir.

Bu noktada çok daha hızlı çalışan SSD’ler, darboğazları ortadan kaldırabilir.

SSD’ler (Katı Hal Sürücüleri) Nasıl Çalışıyor?

SSD’lerin amacı HDD ile aynıdır: Dosyalarınızı uzun vadeli kullanım için saklamak. SSD’nin farkı ise “flaş bellek” denilen bir tür bellek birimi kullanmasıdır. RAM’e benzetebileceğimiz bu depolama birimi, RAM’in aksine elektrik kesildiğinde dahi veriyi tutmaya devam eder.

HDD’de ise manyetik diskler ve bir okuma kafası bulunur. Bunu plakları çalmakta kullandığınız pikaplara benzetebiliriz. Kafanın veri okuyup yazması için disk üzerinde doğru konuma gitmesi gerekir. Veriler çoğu zaman dağınık olarak yazıldığından kafa, tek bir dosyayı okumak için birçok kez konum değiştirebilir.

SSD’lerde ise veriyi saklamak için elektriksel hücrelerden faydalanır. Bu hücreler, “sayfa” denilen bölümlere ayrılır ve veriler burada saklanır. Sayfalar bir araya gelerek “blokları” oluşturur. SSD’lere “katı hal” denmesinin sebebi, hareketli parçalarının bulunmamasıdır.

SSD’ler, sadece bir bloktaki boş sayfalara yazabilirler. HDD’de ise veri, herhangi bir yere, herhangi bir zamanda yazılabilir. Yani verinin üzerine yazmak, HDD’de daha kolaydır. SSD’ler belirli sayfalardaki verinin üzerine direkt olarak yazamazlar, sadece boş sayfalara yazabilirler.

O halde SSD’ler veri silme işini nasıl çözüyor? Herhangi bir blokta yeterince sayfa “kullanılmıyor” olarak işaretlendiyse, SSD bloktaki tüm veriyi belleğe alır, tüm bloğu siler ve veriyi bellekten bloğa tekrar yazar – bu esnada kullanılmamış sayfalar boş bırakılır. Bloğun silinmesi verinin tamamen silindiği anlamına gelmeyebilir; verileri güvenle silmek için bu iş için özel geliştirilmiş araçları kullanmak gerekir.

Tüm bunlar SSD’lerin zamanla yavaşlayabileceği anlamına geliyor. Zamanla SSD’ye veri yazıldıkça boş sayfalar biter ve kullanılmamış sayfalar, bloklarda dağınık biçimde kalır. Bu noktada veri yazmak istediğinizde SSD, sayfalara direkt olarak yazamadığı için şunlar gerçekleşir:

1. “Kullanılmayan” olarak işaretlenmiş yeterli sayfa içeren bir blok bulunur.

2. Bu blokta hangi sayfaların hala gerekli olduğunu kaydedilir.

3. Bu bloktaki her sayfa boş olarak sıfırlanır.

4. Gerekli sayfalar, sıfırlanan bloğa tekrar yazılır.

5. Kalan sayfalar, yeni verilerle doldurulur.

Yani yeni bir SSD aldıktan ve tüm boş sayfaları doldurduktan sonra, yeni veri yazarken bu süreç her defasında tekrar gerçekleşir. Çoğu flaş bellek bu şekilde çalışır.

Buna rağmen SSD’ler, geleneksel HDD’lerden çok daha hızlıdır. Bu performans kazanımları nedeniyle HDD yerine SSD satın almanıza kesinlikle değecektir.

SSD’lerin Dezavantajları

SSD’lerin avantajlarını öğrendiğimize göre dezavantajlarına geçebiliriz. Flaş bellekler, tamamen ölene kadar belirli sayıda yazma işlemine dayanabilirler. Bu, açıklaması uzun bir ancak veri hücrelerindeki elektriksel yükün periyodik olarak sıfırlanması gerektiğini söyleyebiliriz. Her sıfırlama, hücrenin elektriğe direncini bir miktar artırır ve bu, hücreye yazmak için gereken voltajı artırır. Zamanla bu voltaj gereksinimi iyice artar ve hücreye yazmak imkansız hale gelir.

Dolayısıyla SSD’lerin yazma ömrü sınırlıdır. Ancak bu, SSD’nizin uzun süre dayanmayacağı anlamına gelmiyor.